![](https://www.gazetaexpress.com/wp-content/uploads/2023/05/vucic-kurti-1-600x360.jpg)
Mesazhet e fundit nga Perëndimi mund – tani për tani – të interpretohen si një ndryshim në retorikë ndaj Beogradit zyrtar. Kështu nis teksti i portalit malazezMportal.
Sipas këtij teskti, rëndësia e këtij ndryshimi nuk duhet nënvlerësuar. Është tregues se është maturuar mirëkuptimi se politika e mëparshme ndaj rajonit në tërësi, gjegjësisht për efektet e saj, ishte e gabuar – sepse bazohej në radhë të parë në marrëdhëniet me Beogradin. Problemet e neglizhuara në Bosnje dhe Hercegovinë dhe thellimi i krizës në Mal të Zi, si dhe zgjatja e çdo zgjidhje konkrete me Kosovën, vënë në pikëpyetje jo vetëm agjendën evropiane dhe euroatlantike, pra aleancën, por edhe efektiviteti i luftës kundër ndikimit malinj të Rusisë
Sipas Mportal, viti i ri filloi me sukseset diplomatike të Kosovës.
Së pari, pasaporta e Kosovës lirohet përfundimisht nga nevoja për viza për zonën Shengen. Vendimi ka hyrë në fuqi më 1 janar, ashtu siç ishte planifikuar. Lista e vendeve ku qytetarët e fqinjëve tanë verilindorë mund të udhëtojnë pa procedura të veçanta më në fund u shtri edhe në Spanjë, Ministria e Punëve të Jashtme të së cilës, siç pritej, theksoi se kjo në asnjë mënyrë nuk do të thotë njohje e Kosovës nga Madridi.
Më pas presidentja e Kosovës Vljosa Osmani vizitoi Vatikanin dhe, pas një audiencë me Papën, njoftoi se Kosova po hap misionin e saj diplomatik në Selinë e Shenjtë. Është sigurisht domethënëse, jo vetëm në aspektin e marrëdhënieve dypalëshe me Shtetet Papale.
Ndërkohë është paralajmëruar shitja e raketave antitank amerikane Javelin për Kosovën në vlerë prej 75 milionë dollarësh. Është një ngjarje me rëndësinë më të madhe të sigurisë, por edhe diplomatike, e cila ndryshon rrjedhën e krijuar të gjërave në Ballkanin Perëndimor dhe vë në pikëpyetje llojin e “njëdimensionalitetit” të performancës amerikane të viteve të fundit, e cila në forma të ndryshme , bazohej në mbështetjen e jashtëzakonshme për Serbinë e Vuçiqit.
Shtizat, siç dihet, u treguan efektivë vdekjeprurës në përleshjet kundër tankeve ruse në hapësirat e Ukrainës… Vetëkuptohet se ky është një mesazh i drejtpërdrejtë për Beogradin zyrtar, pas aksionit të pasuksesshëm terrorist që përfundoi në Manastirin e Banjskës. . Tringëllima e armëve në Beograd do të jetë e heshtur tani e tutje.
Më parë, pas disa vitesh vonesë, targat e veturave të Kosovës u bënë legale në Serbi.
Shumë komentues e interpretuan vendimin “e papritur” të Aleksandër Vuçiqit si nevojën e tij për të bërë lëshime pas rezultateve jashtëzakonisht të dyshimta të zgjedhjeve të jashtëzakonshme dhe situatës politike, e cila në atë kohë dukej thjesht dramatike – a nuk do të ishte ai, në këtë mënyrë, i shurdhër? tehu i kritikës ndaj Perëndimit për shkak të abuzimeve të dukshme dhe mashtrimeve zgjedhore?, jo vetëm në Beograd.
Taktika e Vuçiqit pas zgjedhjeve, efektet e së cilës ende nuk mund t’i shohim plotësisht, është të zvarritet dhe të presim.
Balancimi mes palës ruse (ambasadori rus Bochan Kharchenko është kthyer praktikisht në një zëdhënës të autoriteteve serbe, komentet publike të së cilës plotësojnë atë që Vuçiq dhe, ndonjëherë, një nga transportuesit e tij më të afërt të ujit) dhe palës amerikane, të përfaqësuar nga ambasadori Hill – të domosdoshme në Beogradi, është një taktikë e vjetër e Presidentit të Serbisë, të cilën ai nuk e ka asnjë mundësi dhe ndoshta nuk dëshiron ta ndryshojë, edhe nëse do të donte.
Për të, në një vit elektoral në SHBA, dhe me problemet serioze të aleatit më të ngushtë evropian, Viktor Orban, formula e shpëtimit do të ishte – rikthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë.
Prandaj, hapësira për manovrim është ngushtuar jashtëzakonisht shumë dhe është reduktuar në atë kartë, sepse – Vuçiq nuk ka një zgjidhje të mirë në situatën e dhënë, pavarësisht nga mangësitë dhe dobësitë e dukshme të kundërshtimit të tij. Ekuacioni politik serb është i thjeshtë: Vuçiq tani është sfida e tij më e madhe.
PERËNDIMI NË KRYQËZIM?
Reagimet e Berlinit dhe Londrës zyrtare treguan se gjërat kanë ndryshuar. Roli dhe politika e Serbisë në rajon më në fund kanë marrë mesazhet që shumë prej tyre nga fqinjësia serbe i kanë pritur me vite.
Serbia është emëruesi i përbashkët i të gjitha krizave të Ballkanit Perëndimor – nga Bosnja dhe Hercegovina dhe Mali i Zi deri te tensionet e përhershme me Kosovën. Politika e zbutjes dhe e zbutjes ka rezultuar e paefektshme. Ajo shënoi gjithashtu një periudhë mosmarrëveshjesh konceptuale dhe politike midis Uashingtonit dhe Brukselit në lidhje me Ballkanin Perëndimor – për të cilin u fol dhe u shkrua më pak. Ajo temë “jopopullore” doli në pah kryesisht me rastin e përballjes së Procesit të Berlinit dhe “Ballkanit të Hapur”. Ajo përfundoi me shembjen e kësaj platforme të dytë, por jo me fitoren dhe sukseset e të parës.
Orientimi i shpallur evropian i qeverisë Spajiq do të përplaset, jo vetëm për shkak të deklaratave të ministrit Krapoviq dhe “racionalizimit” të qëndrimeve për tekstin e pllakës përkujtimore nga kolegu i tij, ministri i Jashtëm Ivanoviq, me realitetin e qëndrimit aktual. të shtetit malazez dhe autoriteteve të tij. Siç qëndrojnë gjërat tani, shanset për një politikë sovrane dhe efektive pro-perëndimore, evropiane në Mal të Zi janë të pakta. Prandaj komunikimi me Kroacinë, fqinjin dhe aleatin tonë në Aleancë, do të varet edhe nga qëndrimi i Serbisë së Vuçiqit.
Gjërat do të kishin qenë edhe më keq nëse rajoni ynë nuk do të ishte ndihmuar nga agresioni kriminal i Rusisë kundër Ukrainës në një mënyrë tragjike, por të dukshme dhe të qartë për të gjithë. Pavarësisht nga kjo maturi e përkohshme, Serbia e ka ruajtur “statusin e saj preferencial” në anët perëndimore. Arsyeja, pas dyshimeve të caktuara, mund të hamendësohej – dërgesat e municioneve dhe armëve në Ukrainë, përmes kanaleve indirekte, e shpëtuan Vuçiqin, d.m.th. zgjati mbretërimin e tij.
Gjithashtu, nuk duhet harruar se – për shkak të “djerinës” politike në skenën politike serbe, Vuçiq shihet në shumë adresa, veçanërisht në Uashington, si opsioni i vetëm i zbatueshëm në Beograd. Situata është vërtet origjinale: “stabilokracia” serbe që shkakton destabilitet në mjedisin e saj.
Mesazhet e fundit nga Perëndimi mund – tani për tani – të interpretohen si një ndryshim në retorikë ndaj Beogradit zyrtar. Rëndësia e këtij ndryshimi nuk duhet nënvlerësuar. Është tregues se është maturuar mirëkuptimi se politika e mëparshme ndaj rajonit në tërësi, gjegjësisht për efektet e saj, ishte e gabuar – sepse bazohej në radhë të parë në marrëdhëniet me Beogradin. Problemet e neglizhuara në Bosnje dhe Hercegovinë dhe thellimi i krizës në Mal të Zi, si dhe zgjatja e çdo zgjidhje konkrete me Kosovën, vënë në pikëpyetje jo vetëm agjendën evropiane dhe euroatlantike, pra aleancën, por edhe efektivitetin. të luftës kundër ndikimit malinj të Rusisë.
Do të duhet kohë për të vlerësuar shtrirjen e retorikës së re nga kryeqytetet evropiane dhe për të analizuar pasojat e qasjes së re amerikane (ose, më saktë, disa momente të reja në qëndrimin amerikan ndaj rajonit). Nëse nuk vazhdojmë me komunikimin e profilizuar qartë me Beogradin zyrtar, i cili do të pasohet me masa konkrete, do të vazhdojë inercia e keqe, e cila përveç Vuçiqit, të cilit i duhet status quo-ja, i përgjigjet më së miri aspiratave dhe synimeve të Kremlinit.
Kjo është arsyeja pse – siç e kemi theksuar në disa raste – marrëdhënia me Ballkanin Perëndimor është në fakt një test për efikasitetin dhe efektivitetin e sinergjisë Uashington-Bruksel, por edhe një pjesë e dukshme e marrëdhënies komplekse, pra konfrontimit. me Rusinë – gjatë dhe pas agresionit kundër Ukrainës.
KTHIMI NË FUSHËN E BETEJES (DUBROVAC).
Gjatë asaj kohe, dhe në Bosnje dhe Hercegovinë – festimi i përsëritur antikushtetues i 9 janarit, kriza e përhershme, mosfunksionimi i strukturës shtetërore dhe, për ta thënë më butë, veprimet e diskutueshme të Përfaqësuesit të Lartë – si dhe në Mal të Zi, pasojat e kapitullimit të Serbisë nga Vuçiq janë më të dukshmet.
Kriza politike dhe e përgjithshme malazeze po merr çdo ditë elemente dhe degradime të reja. Shkëmbimi i fundit – aspak i rastësishëm – i fjalëve të rënda me Kroacinë në lidhje me pllakën përkujtimore në vendin e kampit të luftës në Morinje dhe, pashmangshmërisht, në lidhje me anijen stërvitore “Jadran” është një nga pasojat politike dhe ideologjike. varësia e autoriteteve të pasgushtit në Mal të Zi nga regjimi në Beograd.
Orientimi i shpallur evropian i qeverisë Spajiq do të përplaset, jo vetëm për shkak të deklaratave të ministrit Krapoviq dhe “racionalizimit” të qëndrimeve për tekstin e pllakës përkujtimore nga kolegu i tij, ministri i Jashtëm Ivanoviq, me realitetin e qëndrimit aktual. të shtetit malazez dhe autoriteteve të tij. Siç qëndrojnë gjërat tani, shanset për një politikë sovrane dhe efektive pro-perëndimore, evropiane në Mal të Zi janë të pakta. Prandaj komunikimi me Kroacinë, fqinjin dhe aleatin tonë në Aleancë, do të varet edhe nga qëndrimi i Serbisë së Vuçiqit.
E cila, për më tepër, do të varet nga interesi i Uashingtonit dhe partnerëve evropianë për të ndryshuar politikën e tyre ndaj Serbisë, pra ndaj Ballkanit Perëndimor në tërësi.
Ky nuk është një zbulim, as një risi, do të thonë shumë. Kjo nuk e zvogëlon nevojën historike për ta bërë më në fund efektiv angazhimin perëndimor në Ballkan.