Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka vendosur një tarifë prej 50% për një gamë të gjerë mallrash të importuara nga Kanadaja, në shenjë hakmarrjeje për atë që ai e quajti “trajtim të pabarabartë” të makinave, produkteve të qumështit dhe alkoolit amerikan.
Artikuj të konsumit të përditshëm si vera dhe shkopinjtë e hokejit dhe mallra industriale si çimentoja janë ndër mallrat e synuara. Megjithatë, disa eksporte kyçe do të kursehen, siç janë energjia, potasiumi, mineralet kritike dhe peshku, shkruan BBC.
Kryeministri Mark Carney u përgjigj duke thënë se Kanadaja ishte e gatshme të “intensifikonte” bisedimet tregtare me SHBA-në në javët e ardhshme, transmeton Sinjali.
Shtëpia e Bardhë tha se detyrimet do të hynin në fuqi brenda 30 ditësh. Kjo shënon një përshkallëzim të madh të tensioneve tregtare midis fqinjëve të Amerikës së Veriut.
Këto tensione kanë qenë në rritje që kur Trump u rikthye në detyrë në janar 2025 dhe nisi një program të gjerë global tarifash.
Tarifat janë taksa mbi mallrat e importuara që i paguhen qeverisë nga kompanitë që sjellin produkte të huaja.
Gjykata Supreme e SHBA-së vendosi më parë këtë vit se shumë nga tarifat e Trump të vendosura globalisht në bazë të kompetencave të emergjencës ishin miratuar në mënyrë të paligjshme. Por veprimi i tij i fundit të hënën në mbrëmje përdor një ligj të ndryshëm, të errët, i cili nuk është testuar në gjykatë.
Kanadaja, e cila është një nga partnerët më të ngushtë tregtarë të SHBA-së, ishte një nga vendet e pakta që u hakmor vitin e kaluar kundër tarifave të Trump.
Ajo vendosi një taksë prej 25% të vetën për mallrat amerikane me vlerë rreth 30 miliardë dollarë kanadezë (16 miliardë paund; 21.7 miliardë dollarë) që silleshin në Kanada. Carney më vonë hoqi disa prej tyre.
Një dokument faktesh i Shtëpisë së Bardhë i publikuar të hënën, ku diskutoheshin tarifat e reja, tha se ato zbatoheshin pavarësisht nëse produkti përfshihej në marrëveshjen ekzistuese të tregtisë së lirë midis Kanadasë, SHBA-së dhe Meksikës, e njohur si USMCA.
Tarifat e reja i shtojnë barrierat tregtare që tashmë ekzistojnë midis dy vendeve.
SHBA-të kanë mbajtur tarifa aktive që variojnë nga 15% në 50% për çelikun, aluminin dhe bakrin kanadez. Gjithashtu, SHBA-të vendosin një tarifë prej 35% për drurin e butë kanadez, së bashku me një taksë prej 25% për pjesët jo-amerikane në makina.
Ndërkohë, Kanadaja ka kundërtarifën e saj prej 25% për importe të caktuara të çelikut, aluminit dhe automjeteve amerikane.
Njoftimi i së hënës vjen gjithashtu pas kërcënimit të Presidentit Trump për të vendosur tarifa për tymin kanadez të zjarreve që po përhapet në qytetet amerikane, megjithëse kjo çështje nuk është përmendur zyrtarisht si justifikim për këtë veprim.
Kritikat ndaj veprimit të Trump kanë filluar të vijnë nga pala kanadeze.
“Ky është veprimi i fundit në një seri veprimesh të njëanshme tregtare të SHBA-së që filluan me vendosjen e një sërë tarifash nga SHBA-ja në shkelje të drejtpërdrejtë të Marrëveshjes Kanada-Shtetet e Bashkuara-Meksikë”, tha Carney në një deklaratë për X.
Carney përmendi gjithashtu “kërcënime ndaj sovranitetit kanadez”, ndoshta duke iu referuar thirrjeve të përsëritura të Trump për ta bërë fqinjin verior të Amerikës shtetin e 51-të të SHBA-së.
Në një postim të tij në X, Kryeministri i Ontarios, Doug Ford, shkroi: “Nëse këto tarifa vazhdojnë, Kanadaja duhet të përgjigjet tarifë për tarifë, dollar për dollar.”
BBC ka kontaktuar Shtëpinë e Bardhë dhe qeverinë kanadeze për komente të mëtejshme.
Trump përmend tre ankesa tregtare
Si pjesë e veprimit të tij ekzekutiv për të njoftuar tarifat e reja, Trump lëshoi tre shpallje.
Këto rendisin ankesat e SHBA-së mbi çështjet tregtare që më parë i njiheshin Kanadasë – duke sinjalizuar një prishje të negociatave tregtare midis dy fqinjëve. Ato lidhen me makinat, produktet e qumështit dhe alkoolin.
Për sa i përket makinave, deklarata e Trumpit vuri në dukje se Kanadaja do të vendoste një taksë mbi importet e automjeteve amerikane dhe pjesëve që nuk mbulohen nga USMCA.
