Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, paralajmëroi të dielën se NATO përballet me një të ardhme “shumë të keqe” nëse vendet anëtare të aleancës nuk ndihmojnë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit, rruga e rëndësishme detare që aktualisht është kryesisht e bllokuar nga Irani.
Megjithatë, NATO është një aleancë mbrojtëse që ka kufizime gjeografike mbi ku mund të veprojë, shkruan CNN, transmeton Gazeta Express.
“Parimi më themelor” i aleancës është ajo që quhet “mbrojtje kolektive”, që do të thotë se nëse një vend anëtar i NATO-s sulmohet, aleanca e konsideron këtë si një sulm ndaj çdo vendi anëtar.
Kjo mbrojtje kolektive, e përshkruar në Nenin 5 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, aktivizohet kur një vend anëtar i nënshtrohet një “sulmi të armatosur” dhe kërkon veprim kolektiv si përgjigje.
Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, tha dje se kërkesa e Trump-it është “jashtë fushës së veprimit të NATO-s”, dhe një zëdhënës i qeverisë gjermane tha se lufta “nuk ka lidhje me NATO-n”.
Neni 6 i traktatit “vendos kufizime gjeografike mbi fushën e obligimit të ndihmës së ndërsjellë të NATO-s, duke e kufizuar kryesisht në zonën e Atlantikut të Veriut, në veri të Tropic of Cancer”.
Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut u themelua në vitin 1949 pas Luftës së Dytë Botërore, dhe qëllimi i saj është “të sigurojë një paqe të qëndrueshme në Europë dhe Amerikën e Veriut, bazuar në vlerat e përbashkëta të vendeve anëtare për lirinë individuale, demokracinë, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit,” sipas faqes së saj zyrtare.
Herën e parë dhe të vetme që Neni 5 është përdorur ishte pas sulmeve të 11 shtatorit 2001 në SHBA; si rezultat, aleatët e NATO-s iu bashkuan pushtimit të Afganistanit.
